پولمان را کجا خرج کنیم؟

یک طبقه‌بندی متفاوت از مصارف پول

یکی از احادیث آشنا برای ما، توصیه‌ درباره نحوه اختصاص اوقات شبانه‌روز به کارهای گوناگون است. جالب اینجاست که مشابه همین احادیث، در رابطه با چگونگی اختصاص پول و اموال نیز وجود دارد.

بر اساس روایتی از امام صادق(ع)، موارد خرج پول در 5 دسته قابل طبقه‌بندی است؛ بخشی برای مصرف خود شخص، بخشی برای افرادی که تحت سرپرستی شخص هستند، بخشی برای هدیه، بخشی برای نیکوکاری و بخشی برای پرداخت واجبات (تحف العقول، ابن شعبه حرانی، ص336).

1. مخارج شخصی

مخارج شخصی شامل خوراک، پوشاک، مخارج ازدواج و خدمتکار می‌شود. البته امروزه با توجه به شرایط هر خانواده ممکن است خدمتکار وجود داشته یا نداشته باشد. هزینه‌هایی که صرف تعمیر و نگهداری دارایی‌­ها و لوازم می‌­شود مانند هزینه­‌های خودرو (سوخت، تعمیر و...) و نیز دستمزدی که بابت دریافت خدمات گوناگون پرداخت می‌شود، نیز از این دست هزینه­‌هاست.

2. مخارج افراد تحت سرپرستی

همسر و در گاهی موارد پدر، مادر، پدربزرگ و مادربزرگ، فرزندان و نوه‌­ها و ... از جمله افراد تحت سرپرستی ما هستند. نفقه فرزندان تا وقتی که نتوانند خود را اداره کنند بر پدر واجب است؛ اگر خویشاوندان (مانند پدربزرگ، مادربزرگ و نوه)  فقیر باشند، بر انسان واجب است پس از تأمین مخارج خود و همسرش، نفقه آن‌­ها را نیز بپردازد. پرداخت به اشخاص تحت سرپرستی با شرایطی که گفته شد، چه در حال سختى و چه در حال رفاه، برای شخص، ضروری و واجب است.

3. هدیه

بخش دیگری از مخارج، به هدیه دادن اختصاص یافته است؛ هدیه به بزرگان مانند معلم، مربی و ...، هدیه به خویشاوندان و دیگران. این تأکید از آن جهت است که هدیه دادن موجب جلب محبت­ و تلطیف فضای جامعه است. صدقه دادن به نیازمندان نیز در همین دسته قرار گرفته است.

4. امور خیر

پرداخت بدهى اشخاص بدهکار، امانت جهت استفاده (عاریه)، قرض و حتی پذیرایی از مهمان، از جمله امور خیری است که لازم است افراد بخشی از دارایی خود را در این زمینه صرف کنند. جالب اینجاست که پاداش قرض دادن از صدقه بیشتر است (اسد الغابه، ج 2، ص72) و باعث برکت اموال می‌­شود. پذیرایی از مهمان نیز در روایات اهل بیت (ع)، منشأ جوانمردی (غررالحکم، ج1، ص142، ح528) و از مکارم اخلاق (غررالحکم، ج6، ص29، ح9354) شمرده شده است.

5. واجبات شرعی

زکات، حج، خمس و جهاد، از جمله واجباتی هستند که بخشی از مخارج افراد به آن اختصاص می‌یابد. البته هر کدام از این موارد در شرایطی خاص واجب می­‌شوند که تفصیل آن در رساله­‌های توضیح المسائل مراجع قابل دسترسی است.

با توجه به دسته‌­بندی ارائه شده، می‌­توانیم عملکرد مالی خویش را ارزیابی کنیم؛ تاکنون، به کدام یک از دسته­‌های نام برده توجه کمتری داشتیم؟ می­‌توانیم پول خود را برای تمام دسته‌­­ها به مقدار مناسب هر نوع، خرج کنیم. این سبک خرج کردن، گامی است به سوی سبک زندگی مالی و اقتصادی اسلامی.


هشتگ‌های مرتبط


نظر خود را بنویسید

مطالب پیشنهادی