فیلم «روشن» از منظر سواد مالی

فیلم «روشن» به کارگردانی روح‌الله حجازی، دربارۀ مرد میان‌سالی است به نام «روشن» که زندگی‌اش در آستانه فروپاشی‌ست و گرفتاری اصلی او، مسکنِ ثبت‌نامیِ نیمه‌تمامی است که پیمانکار، آن را به پایان نمی‌رساند. او درآمد درستی ندارد و در خانه‌ای محقر، اجاره‌نشین است و منتظر است خانه‌اش را تحویل بگیرد تا همه چیز درست ‌شود؛ اما همسرش او را ترک کرده و به زودی حضانت دخترش را هم می‌گیرد.«روشن» اثری اجتماعی با درون‌مایۀ نقد سیاسی‌اقصادی است که دومینوی مشکلات اقتصادی و اجتماعی را نشان می‌دهد.

خانه، آرزوی بیرونی یا درونی؟
خانه مسأله‌ای اقتصادی و در سطح مدیریت مالی فردی، یک ضرورت است. در فرهنگ اقتصادی ما ایرانیان، خانه‌داشتن سطحی از رفاه و توانمندی مالی تلقی می‌شود. این نگاه باعث شده تقاضا برای داشتن خانه بیش از ظرفیت درآمدی افراد جامعه باشد و رفته‌رفته خانه‌های ویلایی پدر و مادرهای‌مان جای خود را به آپارتمان‌های بی‌کیفیت بدهند. طرح‌های انبوه‌سازی، وام‌های بلندمدت، محلات حاشیه‌ای و دور از شهر چیزی جز کاهش کیفیت زندگی شهرنشینی نیست.

خانه و کار، اول کدام؟
اگر خانه‌دارشدن آرزوی تحمیلی نبود و به راستی آن را می‌خواستیم، این‌جا باید مشخص کنیم که چه سازوکاری برای رسیدن به آن در نظر گرفته‌ایم؟ شاید کاسب‌ها و بازاری‌های قدیم یادشان باشد که می‌گفتند: «از مغازه خانه درمی‌آید اما از خانه، خانه درنمی‌آید». این گفته به‌درستی، منبع درآمد را مقدم بر خانه‌دار بودن می‌داند. قاعده‌ای سرانگشتی در سواد مالی می‌گوید هزینۀ مسکن (اجاره، قسط و ... ) باید بین 28 تا 36درصد از درآمد باشد نه اینکه حتی برای ثبت‌نام طرح مسکن، همانند «روشن» قرض بگیریم و توان پرداخت اجارۀ ماهانه را هم نداشته باشیم.

سطح زندگی من؟
خانه ‌داشتن خوب است، اما نه به قیمت خارج ‌شدنِ زندگی از تعادل. سطح زندگی ما، «نیازِ فعلی ما» و «خواستۀ آیندۀ ما» را شکل می‌دهد. برای رسیدن به توانمندی، باید مسیری طولانی را طی کرد که اگر با صبر و حوصله در این مسیر قدم نگذاریم، چیزی جز روشنی روشن در انتظارمان نیست.

این مطلب را در هفته‌نامۀ اطلاعات بورس بخوانید.